Trong môi trường doanh nghiệp hiện nay, mạng nội bộ (LAN), Wi-Fi và hệ thống hạ tầng CNTT đóng vai trò nền tảng vận hành. Chỉ cần một lỗi nhỏ trong mạng có thể khiến công việc bị gián đoạn, gây mất dữ liệu, giảm năng suất và ảnh hưởng đến hình ảnh doanh nghiệp. Vì vậy, việc thực hiện kiểm tra định kỳ hằng tháng là vô cùng quan trọng để đảm bảo mọi thiết bị vận hành ổn định, an toàn và hiệu quả.

Bài viết dưới đây từ Máy Tính CDC cung cấp Checklist kiểm tra hệ thống mạng doanh nghiệp mỗi tháng, giúp đội IT vận hành chuyên nghiệp hơn và giảm thiểu sự cố phát sinh.

Kiểm tra toàn bộ thiết bị mạng vật lý

Trạng thái hoạt động của modem, router, switch

Hàng tháng, đội IT cần kiểm tra:

• Đèn tín hiệu có hoạt động đúng không
• Router/switch có nóng bất thường không
• Thiết bị có tiếng kêu lạ, quạt chạy ồn

Tại sao quan trọng?

Switch hoặc router quá nhiệt có thể gây nghẽn mạng, rớt tín hiệu hoặc giảm tốc độ kết nối. Chủ động kiểm tra giúp phát hiện lỗi phần cứng trước khi xảy ra sự cố lớn.

Kiểm tra nguồn và cáp mạng

• Dây nguồn có lỏng, đứt gãy, cháy xém không
• Cáp LAN có gãy khớp, đầu RJ45 lỏng
• Dây uplink giữa switch tầng có bị suy hao

Lỗi phổ biến:

Nhiều doanh nghiệp gặp trường hợp mạng yếu hoặc chập chờn do… dây mạng cũ, bị oxi hóa hoặc đầu bấm kém chất lượng.

Nhiều doanh nghiệp gặp trường hợp mạng yếu hoặc chập chờn do… dây mạng cũ, bị oxi hóa hoặc đầu bấm kém chất lượng.

Kiểm tra hệ thống Wi-Fi toàn doanh nghiệp

Đánh giá độ phủ sóng Wi-Fi

Hãy kiểm tra lại:

• Có điểm chết Wi-Fi (Wi-Fi dead zone) không
• Tốc độ Wi-Fi tại các khu vực đông người
• Các tầng dùng Mesh Wi-Fi có hoạt động ổn định không

Gợi ý:

Dùng ứng dụng WiFi Analyzer, UniFi Controller hoặc Omada để kiểm tra biểu đồ tín hiệu, giúp tối ưu vị trí đặt Access Point.

Kiểm tra số lượng thiết bị kết nối

Mỗi AP có giới hạn kết nối từ 30–60 thiết bị.

Hằng tháng cần:

• Kiểm tra số lượng kết nối tối đa
• Phát hiện AP nào luôn quá tải
• Bố trí thêm AP khi cần thiết

Điều này rất quan trọng với doanh nghiệp nhiều nhân sự, đặc biệt là không gian co-working, văn phòng dạng mở.

Đổi mật khẩu Wi-Fi khách (Guest)

Để bảo mật thông tin nội bộ, mật khẩu Wi-Fi Guest nên đổi mỗi tháng để:

• Hạn chế truy cập lạ
• Tránh chia sẻ tràn lan
• Ngăn thiết bị không mong muốn vào mạng nội bộ

Kiểm tra an toàn và bảo mật hệ thống mạng

Cập nhật firmware cho router/switch/AP

Firmware lỗi thời dễ bị hacker khai thác.

Checklist cần làm mỗi tháng:

• Kiểm tra phiên bản firmware
• Cập nhật bản vá bảo mật mới nhất
• Sao lưu cấu hình trước khi cập nhật

Kiểm tra log truy cập hệ thống

Những yếu tố cần theo dõi:

• IP lạ truy cập vào router
• Các lần login thất bại
• Thiết bị kết nối trái phép

Điều này giúp sớm phát hiện hành vi tấn công hoặc rò rỉ dữ liệu.

Kiểm tra tường lửa (Firewall)

Nếu doanh nghiệp dùng firewall vật lý hoặc firewall trong router Layer 3, cần:

• Xem lại rule firewall
• Theo dõi các gói bị chặn
• Kiểm tra VPN dùng cho nhân viên làm việc từ xa

Lý do quan trọng:

Phần lớn doanh nghiệp bị tấn công do port bị mở không kiểm soát hoặc thiếu thiết lập ACL.

Phần lớn doanh nghiệp bị tấn công do port bị mở không kiểm soát hoặc thiếu thiết lập ACL.

Kiểm tra tốc độ mạng và hiệu suất đường truyền Internet

Đo tốc độ mạng thực tế

Hãy kiểm tra bằng:

• Speedtest
• Ping google.com
• Kiểm tra jitter và packet loss

Nên đo tốc độ ở:

• Giờ cao điểm (9–10h, 14–15h)
• Giờ thấp điểm (7h30, 17h)

Điều này giúp doanh nghiệp đánh giá liệu đường truyền có đáp ứng số lượng nhân sự hay không.

Kiểm tra tải băng thông (Bandwidth Utilization)

Một số router doanh nghiệp (Cisco, DrayTek, Mikrotik, Ubiquiti) cho phép xem mức sử dụng băng thông theo IP để xác định:

• Nhân viên nào dùng quá nhiều băng thông
• Ứng dụng nào gây nghẽn mạng
• Có truy cập torrent, video 4K, streaming trái phép không

Kiểm tra hệ thống dây cáp và tủ rack

Kiểm tra lại hệ thống đi dây

• Dây cáp có bị dập, xoắn, đè vật nặng không
• Cáp Cat5e cũ nên được thay bằng Cat6
• Cáp quá dài hoặc có nhiều mối nối cần kiểm tra suy hao

Kiểm tra bố trí và nhiệt độ trong tủ rack

• Thiết bị có thông gió tốt không
• Nhiệt độ trong rack có vượt mức cho phép không
• Bụi bẩn trong rack có ảnh hưởng tới tản nhiệt không

Nếu rack quá nóng → thiết bị mạng sẽ giảm tuổi thọ nhanh chóng.

Kiểm tra hệ thống quản lý và giám sát mạng

Đảm bảo tất cả thiết bị nằm trong cùng hệ thống quản lý

Đặc biệt với doanh nghiệp dùng:

• UniFi Controller
• TP-Link Omada
• Cisco Meraki
• Mikrotik CAPsMAN

Quan trọng:

Không nên quản lý AP hoặc switch thủ công từng thiết bị vì khó kiểm soát sự cố.

Kiểm tra cảnh báo (Alert) và lịch sử sự cố (History Log)

Mục tiêu:

• Phát hiện lỗi lặp lại
• Tìm nguyên nhân gốc (root cause)
• Giảm downtime trong tháng tiếp theo

Kiểm tra hệ thống sao lưu và dự phòng mạng

Sao lưu cấu hình thiết bị

Checklist quan trọng:

• Backup cấu hình router/switch/AP
• Lưu trữ cấu hình tại ít nhất 2 vị trí khác nhau

Kiểm tra thiết bị dự phòng

Doanh nghiệp nên có:

• 1 router dự phòng
• 1–2 AP dự phòng
• Switch dự phòng 8 cổng

Điều này giúp giảm thiểu downtime khi thiết bị hỏng bất ngờ.

Đánh giá tổng thể và lập báo cáo cuối tháng

Tổng hợp tất cả lỗi, sự cố và thời gian downtime

Báo cáo cần bao gồm:

• Số lần rớt mạng
• Sự cố nghẽn băng thông
• Sự cố Wi-Fi
• Thiết bị quá tải
• Nguyên nhân – Hướng xử lý

Đề xuất nâng cấp cần thiết

Ví dụ:

• Nâng gói Internet
• Thay router hoặc switch cũ
• Bổ sung AP tại phòng họp
• Chuyển sang mesh Wi-Fi

Kết luận

Với checklist trên, doanh nghiệp có thể duy trì hệ thống mạng ổn định – an toàn – hiệu suất cao, đồng thời giảm 50–70% sự cố phát sinh liên quan đến nghẽn mạng, rớt kết nối hay tấn công bảo mật. Việc kiểm tra hằng tháng giúp đội ngũ IT kiểm soát hạ tầng chủ động, tăng năng suất cho toàn bộ nhân viên.

Nếu doanh nghiệp cần thiết kế – nâng cấp – tối ưu hệ thống mạng chuyên nghiệp, Máy Tính CDC luôn sẵn sàng hỗ trợ với giải pháp phù hợp từng mô hình.