Mã in trên tem và mã khắc trực tiếp lên sản phẩm (DPM) khác nhau thế nào?

10-11-2026, 8:50 pm

Phân biệt mã vạch in trên tem và mã DPM khắc trực tiếp: độ tương phản, độ bền, điều kiện đọc, tiêu chuẩn kiểm tra và mẫu thử tại nhà máy trước khi mua máy quét.

Mã in trên tem và mã khắc trực tiếp lên sản phẩm (DPM) khác nhau thế nào?

Mã vạch in trên tem và mã DPM khác nhau ở cách đưa ký hiệu lên sản phẩm, độ bền của dấu mã và điều kiện thiết bị cần đáp ứng để đọc được mã. Tem mã vạch được in trên nhãn rồi gắn lên sản phẩm hoặc bao bì. Trong khi đó, DPM (Direct Part Marking) là phương pháp đánh dấu trực tiếp lên bề mặt chi tiết, thường gặp ở linh kiện kim loại, nhựa kỹ thuật và các sản phẩm cần duy trì thông tin nhận diện trong quá trình sử dụng. Hai phương pháp có thể dùng cùng chuẩn Data Matrix nhưng không nhất thiết đọc được bằng cùng một cấu hình máy quét.

Hiểu nhanh sự khác biệt

Mã in trên tem: ký hiệu nằm trên vật liệu nhãn, có thể bóc hoặc thay nhãn tùy thiết kế.
Mã DPM: ký hiệu được tạo trực tiếp trên bề mặt chi tiết bằng phương pháp đánh dấu phù hợp.
Cùng là Data Matrix: cấu trúc mã có thể tương tự, nhưng ánh sáng, bề mặt và phương pháp đánh dấu làm thay đổi điều kiện đọc.
Khả năng đọc: phải xác nhận trên mẫu mã và vật liệu thật, đặc biệt khi mã nhỏ hoặc có độ tương phản thấp.

Bài viết này tập trung giải thích sự khác nhau giữa hai phương pháp đánh dấu. Nếu đang lựa chọn máy quét theo vị trí lắp ráp, kiểm tra hoặc dây chuyền, tham khảo hướng dẫn chọn máy quét Honeywell cho công đoạn sản xuất.

Mã in trên tem và mã DPM là gì?

Điểm phân biệt đầu tiên nằm ở vị trí và phương pháp tạo ký hiệu. Cả hai đều có thể phục vụ mục đích định danh linh kiện, sản phẩm hoặc lô hàng, nhưng cách tạo mã và điều kiện duy trì khả năng đọc khác nhau.

Mã vạch in trên tem

Mã in trên tem là ký hiệu được in lên vật liệu nhãn trước khi dán hoặc gắn lên sản phẩm. Nội dung có thể là mã 1D như Code 128, hoặc mã 2D như QR Code và Data Matrix.

Chất lượng đọc phụ thuộc độ rõ của ký hiệu, kích thước phần tử mã, độ tương phản, vùng trống xung quanh mã và tình trạng vật liệu nhãn. Một tem giấy nền sáng với ký hiệu tối màu thường dễ quan sát, nhưng điều đó không có nghĩa mọi tem đều đạt chất lượng đọc.

Mã đánh dấu trực tiếp – Direct Part Marking (DPM)

DPM không phải một chuẩn mã vạch riêng. Đây là phương pháp tạo ký hiệu trực tiếp trên bề mặt chi tiết thay vì sử dụng một nhãn rời. Những công nghệ đánh dấu có thể bao gồm laser, chấm kim (dot peen), khắc điện hóa và một số phương pháp đưa mực trực tiếp lên bề mặt.

Trong sản xuất, DPM thường được nhắc đến khi cần mã gắn với chi tiết trong quá trình lắp ráp, kiểm tra hoặc suốt vòng đời sử dụng. Tuy nhiên, mức độ bền của mã còn phụ thuộc vật liệu và phương pháp đánh dấu; không nên mặc định mọi mã DPM đều tồn tại vĩnh viễn.

NHÃN SẢN PHẨM

PART-A01

Mã in trên tem

Ký hiệu nằm trên nhãn được gắn lên bề mặt sản phẩm.

CHI TIẾT KIM LOẠI

Mã đánh dấu trực tiếp DPM

Ký hiệu hình thành trên chính bề mặt chi tiết, không sử dụng nhãn rời.

Hình minh họa cấu trúc và vị trí đánh dấu, không phải mã hợp lệ để quét hoặc ảnh sản phẩm thực tế.

So sánh mã in trên tem và mã DPM

Hai phương pháp có thể cùng sử dụng một chuẩn mã, nhưng khác nhau về vật liệu mang mã, phương pháp tạo ký hiệu, khả năng chịu tác động và cách kiểm tra chất lượng.

Bảng 1. Khác nhau giữa mã in trên tem và mã DPM
Tiêu chí	Mã in trên tem	Mã DPM
Vị trí mã	Trên vật liệu nhãn gắn vào sản phẩm	Trực tiếp trên bề mặt chi tiết
Phương pháp tạo	In bằng công nghệ phù hợp với vật liệu tem	Laser, chấm kim, khắc điện hóa hoặc phương pháp đánh dấu trực tiếp khác
Chuẩn mã	Có thể là 1D hoặc 2D	Thường gặp mã 2D như Data Matrix trong các ứng dụng công nghiệp
Độ tương phản	Phụ thuộc mực in và nền tem	Phụ thuộc vật liệu, vết đánh dấu, bề mặt và ánh sáng
Độ bền	Phụ thuộc vật liệu, keo, mực và môi trường	Phụ thuộc phương pháp đánh dấu và khả năng chịu tác động của bề mặt
Khả năng thay mã	Có thể thay nhãn nếu quy trình cho phép	Việc sửa hoặc đánh dấu lại cần quy trình phù hợp với chi tiết
Điều kiện đọc	Cần kiểm tra chất lượng in, vùng trống, kích thước	Cần kiểm tra thêm phản xạ, cấu trúc vết đánh dấu và chiếu sáng
Đánh giá chất lượng 2D	Tham chiếu ISO/IEC 15415 theo ứng dụng	Tham chiếu ISO/IEC 29158 kết hợp phương pháp nền phù hợp

Không nên kết luận DPM luôn tốt hơn tem hoặc ngược lại. Phương pháp phù hợp phụ thuộc yêu cầu tồn tại của mã, vật liệu, điều kiện vận hành và khả năng kiểm soát chất lượng đánh dấu.

DPM có phải là mã vạch 2D hoặc Data Matrix không?

Không. DPM mô tả phương pháp đánh dấu trực tiếp lên bề mặt. Data Matrix là một chuẩn mã hai chiều. Hai khái niệm thuộc hai khía cạnh khác nhau: một bên là cách tạo dấu, một bên là cách mã hóa dữ liệu.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể sử dụng cùng một cấu trúc Data Matrix trên nhãn giấy hoặc trên chi tiết kim loại được đánh dấu bằng laser. Dữ liệu định danh có thể giống nhau nhưng điều kiện nhận diện của thiết bị khác nhau.

Data Matrix trên tem

Các ô mã được in trên vật liệu nhãn. Đầu đọc cần nhận diện hình dạng, kích thước, độ tương phản và cấu trúc của ký hiệu theo chuẩn được hỗ trợ.

Data Matrix được đánh dấu trực tiếp

Các phần tử mã được hình thành trên bề mặt chi tiết. Nếu đánh dấu bằng chấm kim, những ô mã có thể được tạo từ các vết lõm tách rời. Nếu đánh dấu laser, hình dạng và độ tương phản có thể khác tùy công nghệ và vật liệu.

Điều cần hiểu khi chọn máy quét

Thiết bị hỗ trợ Data Matrix chưa đủ để khẳng định đọc được mọi mã Data Matrix DPM. Cần xác nhận khả năng đọc dấu trực tiếp trên vật liệu và kích thước mã cụ thể.

Nếu cần phân biệt các chuẩn mã trước khi đánh giá phương pháp đánh dấu, xem mã vạch 1D và 2D khác nhau thế nào.

Những phương pháp đánh dấu DPM thường gặp trong sản xuất

Không phải mã DPM nào cũng được khắc bằng laser. Phương pháp tạo dấu ảnh hưởng đến hình dạng, độ tương phản và cách đầu đọc nhận diện ký hiệu.

Đánh dấu bằng laser

Laser được điều khiển để tạo thay đổi trên bề mặt vật liệu. Tùy kỹ thuật và vật liệu, dấu có thể hình thành nhờ khắc, biến đổi màu hoặc thay đổi cấu trúc bề mặt. Khả năng đọc còn phụ thuộc hình dạng phần tử và mức độ phản xạ ánh sáng.

Đánh dấu bằng chấm kim – Dot Peen

Đầu kim tạo một tập hợp vết lõm nhỏ trên bề mặt chi tiết. Với mã Data Matrix, những vết lõm có thể tạo thành các phần tử không liên tục, làm điều kiện nhận diện khác so với mã được in bằng mực liền nét.

Khắc điện hóa

Phương pháp điện hóa có thể tạo dấu trực tiếp trên những vật liệu phù hợp. Chất lượng ký hiệu phụ thuộc quy trình, bề mặt và điều kiện thực hiện.

Đánh dấu bằng mực trực tiếp lên bề mặt

Một số quy trình sử dụng phương pháp đưa mực trực tiếp lên vật thể mà không qua nhãn rời. Cần phân biệt trường hợp này với in mã trên tem dán. Độ bền và khả năng đọc phụ thuộc mực, vật liệu và điều kiện sản xuất.

Không thể suy ra chất lượng DPM từ tên công nghệ

Hai chi tiết cùng được đánh dấu bằng laser hoặc chấm kim vẫn có thể tạo mã với chất lượng khác nhau. Phải xem mẫu thực tế, kích thước mã, độ đồng đều và điều kiện bề mặt trước khi đánh giá khả năng đọc.

Các phương pháp laser và chấm kim được GS1 mô tả trong GS1 DataMatrix Guideline. Việc áp dụng trong từng ngành còn phụ thuộc quy định và yêu cầu riêng của sản phẩm.

Vì sao mã DPM trên kim loại có thể khó đọc hơn mã in trên tem?

Mã DPM có thể khó đọc vì ranh giới giữa các phần tử mã và nền không luôn được tạo bằng hai màu sáng – tối rõ rệt. Thay vào đó, đầu đọc có thể phải phân biệt những thay đổi rất nhỏ trên bề mặt, đặc biệt khi ánh sáng phản xạ theo nhiều hướng.

Độ tương phản thay đổi theo ánh sáng

Một vết khắc có thể hiện rõ ở góc nhìn này nhưng khó quan sát ở góc khác. Trên kim loại bóng, ánh sáng phản chiếu có thể làm mờ ranh giới giữa phần đánh dấu và nền.

Các phần tử mã không liên tục

DPM chấm kim có thể hình thành các ô từ nhiều điểm lõm riêng biệt. Thiết bị cần nhận diện được cấu trúc ký hiệu trong điều kiện hình dạng phần tử khác với mã in thông thường.

Mã nhỏ trên diện tích hạn chế

Linh kiện điện tử hoặc chi tiết cơ khí nhỏ có thể chỉ dành một diện tích giới hạn cho mã. Khi phần tử quá nhỏ, đầu đọc cần đủ khả năng thu nhận chi tiết tại khoảng cách sử dụng.

Bề mặt cong hoặc không đồng đều

Mã đánh dấu trên bề mặt cong, nhám hoặc không phẳng có thể xuất hiện biến dạng hoặc phản xạ khác nhau trên từng vùng. Điều này ảnh hưởng khả năng nhận diện trong quá trình thao tác.

Ví dụ tại bàn kiểm tra linh kiện

Một chi tiết có Data Matrix khắc laser trên kim loại. Khi đặt dưới nguồn sáng trực diện, một số phần tử mã bị phản chiếu mạnh. Khi thay đổi góc chiếu, ranh giới ký hiệu có thể rõ hơn. Đây là tình huống minh họa cơ chế phản xạ, không phải kết quả thử nghiệm một mẫu linh kiện cụ thể.

Vì thế, kiểm tra DPM cần xem cả thiết bị đọc, ánh sáng, phương pháp đánh dấu và vật liệu. Thay đổi riêng model đầu đọc chưa chắc giải quyết được mọi lỗi chất lượng mã.

Mã in trên tem và DPM khác nhau thế nào về độ bền?

Độ bền của ký hiệu cần được đánh giá theo môi trường mà sản phẩm sẽ trải qua. Tem có thể bị bong, xước hoặc phai do keo, mực và vật liệu không phù hợp. DPM tránh được việc bong nhãn rời nhưng vẫn có thể bị ảnh hưởng khi bề mặt bị mài mòn, ăn mòn, biến dạng hoặc phủ lớp vật liệu khác.

Các yếu tố ảnh hưởng độ bền của tem

Chất liệu nhãn và loại keo sử dụng.
Độ bám dính trên bề mặt chi tiết.
Khả năng chịu nhiệt, ẩm, ma sát và hóa chất theo đặc tính vật liệu.
Độ bền của mực và chất lượng in.
Vị trí tem có dễ bị cọ xát hoặc bóc tách không.

Các yếu tố ảnh hưởng độ bền của DPM

Phương pháp đánh dấu trực tiếp.
Vật liệu nền và lớp phủ bề mặt.
Đặc điểm vết đánh dấu và mức độ thay đổi bề mặt.
Tác động mài mòn, ăn mòn hoặc xử lý bề mặt sau đánh dấu.
Vị trí dấu mã trong quá trình lắp ráp và sử dụng.

Độ bền phải đi cùng khả năng đọc

Một dấu mã còn tồn tại trên chi tiết không có nghĩa thiết bị luôn đọc được nó. Doanh nghiệp cần xác nhận mã vẫn đáp ứng yêu cầu nhận diện sau những điều kiện sử dụng đã xác định.

Máy quét đọc được tem 2D có chắc chắn đọc được mã DPM không?

Không thể kết luận chỉ từ khả năng đọc mã 2D. Một đầu đọc hỗ trợ Data Matrix in trên tem có thể không đọc ổn định Data Matrix được đánh dấu trực tiếp trên kim loại hoặc bề mặt khó.

Khi đánh giá thiết bị, cần kiểm tra tài liệu nhà sản xuất có công bố khả năng đọc DPM không, hỗ trợ những loại mã nào và khả năng đọc trong điều kiện vật liệu tương ứng.

Ví dụ từ dòng Honeywell Xenon DPM 1970

Honeywell giới thiệu Xenon DPM 1970 là dòng đầu đọc được thiết kế cho các ứng dụng mã đánh dấu trực tiếp, bao gồm mã có mật độ cao, độ tương phản thấp và bề mặt khó. Nhà sản xuất cũng mô tả khả năng xử lý cả mã trên nhãn thông thường lẫn mã DPM.

Tuy nhiên, việc một dòng sản phẩm được thiết kế cho DPM không có nghĩa đọc được mọi mã khắc. Cần đối chiếu đúng phiên bản, chuẩn mã, kích thước, vật liệu và kết quả thử trước khi quyết định.

Thông tin kỹ thuật đã được nhà sản xuất công bố

Định hướng ứng dụng cho mã DPM trong sản xuất.
Có các cấu hình phục vụ nhu cầu đọc mật độ cao theo tài liệu sản phẩm.
Được thiết kế để xử lý mã trên bề mặt khó và mã nhãn truyền thống.

Xem thông tin Xenon DPM 1970 từ Honeywell

Ví dụ chỉ giúp giải thích sự khác nhau giữa khả năng đọc mã 2D thông thường và khả năng đọc DPM. Bài này không lựa chọn model hoặc xác nhận thiết bị đã được CDC kiểm thử.

Kiểm tra chất lượng mã in và mã DPM có dùng cùng tiêu chuẩn không?

Với mã hai chiều, có những phương pháp đánh giá chất lượng được tiêu chuẩn hóa. Tuy nhiên, ký hiệu được in thông thường và mã đánh dấu trực tiếp có thể cần điều kiện đo khác nhau, đặc biệt là phương pháp chiếu sáng.

ISO/IEC 15415:2024

Tiêu chuẩn ISO/IEC 15415:2024 quy định phương pháp đo và đánh giá chất lượng ký hiệu mã vạch hai chiều. Các phép đánh giá xem xét đặc điểm ký hiệu và sử dụng phương pháp đo theo chuẩn.

Đây là cơ sở tham chiếu cho việc đánh giá mã 2D, bao gồm mã in trên nhãn theo yêu cầu ứng dụng.

ISO/IEC 29158:2025 dành cho DPM

ISO/IEC 29158:2025 bổ sung và điều chỉnh phương pháp đánh giá chất lượng mã đánh dấu trực tiếp dựa trên phương pháp của ISO/IEC 15415. Tiêu chuẩn này đề cập các điều kiện chiếu sáng thay thế, các tham số và cách báo cáo kết quả phù hợp hơn với đặc điểm DPM.

Phiên bản 2025 đã thay thế phiên bản ISO/IEC 29158:2020. Khi lập yêu cầu kỹ thuật mới, cần ghi rõ phiên bản tiêu chuẩn phù hợp thay vì chỉ dùng tên AIM-DPM hoặc bản tài liệu cũ mà không kiểm tra.

Bảng 2. Hai tài liệu tiêu chuẩn liên quan đến đánh giá chất lượng mã 2D
Tiêu chuẩn	Phạm vi	Lưu ý
ISO/IEC 15415:2024	Phương pháp đánh giá chất lượng ký hiệu hai chiều	Tham chiếu phù hợp cho mã 2D in thông thường
ISO/IEC 29158:2025	Điều chỉnh phương pháp đánh giá chất lượng mã DPM	Có các điều kiện đo và cách báo cáo dành cho DPM

Máy quét đọc được mã không đồng nghĩa với mã đã đạt chuẩn kiểm định

Thiết bị quét dùng để thu nhận dữ liệu, trong khi thiết bị kiểm chứng chất lượng mã (barcode verifier) được sử dụng với phương pháp đo phù hợp để đánh giá ký hiệu. Một lần quét thành công không thay thế báo cáo kiểm chứng chất lượng theo tiêu chuẩn.

Nguồn tiêu chuẩn:

Cách kiểm tra mã in trên tem và mã DPM tại nhà máy

Nếu doanh nghiệp cần xác nhận thiết bị có đọc được cả hai loại mã, nên chuẩn bị mẫu thật và thử trong cùng điều kiện sử dụng dự kiến. Mục đích là xác định khả năng đọc của hệ thống tại công đoạn, không phải tự công bố chất lượng mã đạt tiêu chuẩn ISO.

Chuẩn bị mẫu đại diện

Cần có cả tem in và chi tiết DPM đang sử dụng. Với DPM, nên chọn mẫu trên vật liệu thật, có đủ phương pháp đánh dấu, kích thước, chất lượng và đặc điểm bề mặt thường gặp.

Kiểm tra tại vị trí và ánh sáng thực tế

Đặt thiết bị ở khoảng cách, góc thao tác và vị trí sử dụng dự kiến. Với chi tiết phản quang hoặc bề mặt cong, cần thử đúng các hướng đọc có thể xảy ra tại công đoạn.

Xác nhận dữ liệu được giải mã chính xác

Sau khi máy quét đọc mã, phải kiểm tra chuỗi dữ liệu mà hệ thống nhận được. Tiếng báo hoặc đèn báo đọc thành công không thay thế bước xác nhận dữ liệu chính xác.

Ghi nhận kết quả và điều kiện đọc lại

Các bên cần thống nhất trước số lượt thử, mẫu bắt buộc, điều kiện đạt và trường hợp phải đổi góc hoặc khoảng cách. Không nên đưa ra một tỷ lệ đọc thành công chung khi chưa thực hiện phép thử tương ứng.

Bảng 3. Mẫu kiểm tra khả năng đọc mã trên tem và DPM
Nội dung	Mã trên tem	Mã DPM
Mẫu cần có	Tem đúng loại đang sử dụng	Chi tiết đánh dấu trực tiếp
Thông tin mã	Chuẩn mã, kích thước, chất lượng in	Chuẩn mã, kích thước, phương pháp đánh dấu
Bề mặt	Vật liệu nhãn, vị trí dán	Kim loại, nhựa hoặc vật liệu thực tế
Điều kiện quét	Khoảng cách, góc, ánh sáng	Khoảng cách, góc, ánh sáng, phản xạ bề mặt
Kết quả cần ghi	Giải mã đúng / chưa đúng	Giải mã đúng / chưa đúng
Ghi chú	Mẫu mờ, xước hoặc bong	Phản quang, cong, vết chấm không đều

Ví dụ cách ghi kết quả thử

Mẫu: Data Matrix đánh dấu laser trên chi tiết kim loại.

Điều kiện: Quét tại bàn kiểm tra, ánh sáng và khoảng cách đã thống nhất.

Thiết bị: Model ứng viên cần thử.

Kết quả: Đọc đúng / Chưa đọc đúng / Cần thay đổi điều kiện và thử lại.

Đây là biểu mẫu minh họa, không phải kết quả thử nghiệm thực tế của CDC Technologies.

Khi nào nên dùng tem và khi nào cần cân nhắc DPM?

Doanh nghiệp nên đánh giá theo thời gian cần duy trì mã, đặc tính sản phẩm, khả năng thay nhãn và điều kiện sử dụng. Đây là quyết định về phương pháp đánh dấu của sản phẩm, không chỉ là việc lựa chọn máy quét.

Khi có thể xem xét tem in

Tem in phù hợp để đánh giá khi doanh nghiệp có thể bố trí vị trí dán nhãn và sử dụng vật liệu chịu được điều kiện làm việc. Nó cũng thuận tiện khi quy trình cho phép thay hoặc in lại nhãn.

Khi cần xem xét DPM

DPM đáng được đánh giá khi mã cần gắn với chính chi tiết, diện tích dán nhãn hạn chế hoặc vòng đời sản phẩm đòi hỏi phương pháp đánh dấu trực tiếp. Tuy nhiên, phải xác định vật liệu có phù hợp công nghệ đánh dấu không và dấu mã có duy trì khả năng đọc qua điều kiện sử dụng dự kiến không.

Không thay đổi phương pháp đánh dấu chỉ vì một đầu đọc không đọc được mã

Nếu mã đang khó đọc, cần kiểm tra nguyên nhân: kích thước, chất lượng dấu, ánh sáng, góc thao tác hoặc khả năng của thiết bị. Việc chuyển từ tem sang DPM hoặc ngược lại phải dựa trên yêu cầu sản phẩm và quy trình đánh dấu, không chỉ trên một lần quét thất bại.

Những nhầm lẫn thường gặp khi kiểm tra mã DPM

Cho rằng DPM là một chuẩn mã: DPM là phương pháp đánh dấu, không thay thế tên chuẩn Data Matrix hoặc mã 2D khác.
Cho rằng DPM luôn là khắc laser: còn có chấm kim, khắc điện hóa và những phương pháp đánh dấu trực tiếp khác.
Cho rằng mã 2D nào cũng có thể đọc bằng cùng đầu đọc: điều kiện trên tem in và bề mặt trực tiếp có thể rất khác nhau.
Cho rằng mã đã quét được một lần là đạt tiêu chuẩn chất lượng: kiểm chứng mã cần phương pháp và thiết bị đánh giá phù hợp.
Cho rằng DPM luôn bền hơn mọi loại tem: độ bền phụ thuộc vật liệu và điều kiện sử dụng.
Chỉ gửi ảnh chụp mã để đánh giá: ảnh không thể hiện đầy đủ phản xạ, góc đọc và đặc tính bề mặt.
Chỉ đánh giá đầu đọc: bỏ qua chất lượng của công đoạn in hoặc đánh dấu mã.

Khi xử lý khó khăn về khả năng đọc DPM, cần phân biệt lỗi ký hiệu, lỗi điều kiện chiếu sáng, lỗi cấu hình đầu đọc và lỗi dữ liệu ở ứng dụng phía sau.

Cần chuẩn bị gì để kiểm tra máy quét đọc được mã DPM?

Khi liên hệ đơn vị tư vấn thiết bị, doanh nghiệp nên gửi thông tin đủ để đối chiếu cấu hình và lập phương án thử. Với DPM, mẫu chi tiết thật đặc biệt quan trọng vì ảnh chụp có thể không phản ánh đúng bề mặt và điều kiện ánh sáng.

Checklist thông tin cần chuẩn bị

Chuẩn mã: Data Matrix hoặc chuẩn khác nếu đã xác định.
Phương pháp đánh dấu: tem in, laser, chấm kim, điện hóa hoặc phương pháp khác.
Mẫu thực tế: tem hoặc chi tiết có mã cần đọc.
Vật liệu: kim loại, nhựa kỹ thuật hoặc vật liệu khác.
Kích thước mã: kích thước toàn bộ và phần tử nhỏ nhất nếu có.
Điều kiện bề mặt: phẳng, cong, bóng, nhám, có dầu hoặc lớp phủ.
Công đoạn: nơi quét, cách thao tác và vị trí mã.
Khoảng cách và ánh sáng: điều kiện sử dụng dự kiến.
Thiết bị nhận dữ liệu: PC, phần mềm, hệ thống điều khiển hoặc ứng dụng khác.
Yêu cầu kiểm thử: mẫu bắt buộc, tiêu chí đạt và số vị trí cần triển khai.

Cần kiểm tra khả năng đọc mã DPM trên linh kiện?

Gửi thông tin mẫu mã, phương pháp đánh dấu, vật liệu và điều kiện thao tác. CDC Technologies có thể dựa trên đó để đối chiếu tài liệu thiết bị Honeywell, xác định các thông số cần kiểm tra và chuẩn bị yêu cầu kỹ thuật phù hợp.

Gửi mẫu mã và yêu cầu tư vấn

Sau khi phân biệt tem in và DPM, nên làm gì tiếp?

Khi đã xác định phương pháp đánh dấu và điều kiện đọc, bước tiếp theo là đánh giá thiết bị theo công đoạn thực tế. Mã DPM trên linh kiện đứng yên tại bàn kiểm tra và mã trên chi tiết đang di chuyển có thể cần cách bố trí đầu đọc khác nhau.

BÀI CHA · C – CHOOSE

Chọn máy quét theo công đoạn sản xuất

Đối chiếu bề mặt mã, cách thao tác, môi trường và hệ thống nhận dữ liệu.

Chọn máy quét Honeywell cho sản xuất

BÀI LIÊN QUAN · O – ORIENT

Mã vạch và truy xuất công đoạn

Tìm hiểu cách dữ liệu mã được liên kết với công đoạn và bản ghi sản xuất.

Mã vạch phục vụ truy xuất sản xuất

Bài C3.1 giải thích sự khác biệt giữa hai phương pháp đánh dấu và điều kiện đọc mã. Việc lựa chọn cấu hình Honeywell theo công đoạn thuộc bài C3; quy trình ghi nhận dữ liệu truy xuất thuộc C3.2.

Nguồn đối chiếu kỹ thuật

GS1 DataMatrix Guideline: Phương pháp tạo mã Data Matrix, laser và chấm kim.
ISO/IEC 15415:2024: Phương pháp đánh giá chất lượng ký hiệu 2D.
ISO/IEC 29158:2025: Đánh giá chất lượng mã đánh dấu trực tiếp DPM.
Honeywell Xenon DPM 1970: Ví dụ về thiết bị được thiết kế phục vụ đọc DPM.

Thông tin kỹ thuật được dùng để phân biệt phương pháp đánh dấu và yêu cầu đọc. Không khẳng định chất lượng mẫu mã, khả năng tương thích hoặc kết quả kiểm thử đối với một dây chuyền cụ thể nếu chưa có dữ liệu thực tế.

Công ty Cổ phần Công Nghệ CDC
Trụ sở chính: 447 Nguyễn Khang, P. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline 1: 0983.366.022 (Hà Nội)
CN.HCM: 28 Bis Nguyễn Văn Vĩnh, Phường Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh
Hotline 2: 0938.898.328 (TP.HCM)
Website: maytinhcdc.vn - Facebook: https://www.facebook.com/maytinhcdc.official/
Youtube: https://www.youtube.com/@Maytinhcdcvn - TikTok: https://www.tiktok.com/@maytinhcdc.vn

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mã in trên tem và mã DPM khác nhau như thế nào?

Mã in trên tem được tạo trên vật liệu nhãn rồi gắn lên sản phẩm. Mã DPM được đánh dấu trực tiếp trên bề mặt chi tiết bằng laser, chấm kim hoặc phương pháp phù hợp khác. Khả năng đọc và độ bền phụ thuộc cách đánh dấu, vật liệu và điều kiện sử dụng.

DPM có phải là mã vạch Data Matrix không?

Không. DPM là phương pháp đánh dấu trực tiếp lên sản phẩm, còn Data Matrix là một chuẩn mã vạch hai chiều. Data Matrix có thể được in trên tem hoặc đánh dấu trực tiếp theo phương pháp DPM.

Mã DPM có bắt buộc phải khắc bằng laser không?

Không. Ngoài laser, DPM có thể được tạo bằng chấm kim, khắc điện hóa và một số phương pháp đánh dấu trực tiếp khác. Cần xác định công nghệ đang dùng để đánh giá đúng đặc điểm ký hiệu.

Mã khắc laser và mã chấm kim Dot Peen khác nhau thế nào?

Laser tạo dấu bằng tác động có kiểm soát lên bề mặt vật liệu. Dot Peen tạo các vết lõm bằng đầu kim, thường hình thành những điểm riêng biệt. Sự khác nhau về cấu trúc bề mặt có thể ảnh hưởng đến cách chiếu sáng và nhận diện mã.

Máy quét mã vạch 2D thông thường có đọc được DPM không?

Không thể mặc định. Dù hỗ trợ Data Matrix, thiết bị có thể không đọc ổn định mã khắc trực tiếp có độ tương phản thấp hoặc bề mặt phản quang. Cần xác minh khả năng đọc DPM của đúng model và kiểm tra bằng mẫu thật.

Có thể dùng cùng một máy quét để đọc tem và mã DPM không?

Có thể nếu thiết bị được thiết kế và kiểm tra phù hợp với cả hai loại mã. Ví dụ, Honeywell Xenon DPM 1970 được hãng giới thiệu cho cả mã trên nhãn và mã đánh dấu trực tiếp, nhưng vẫn cần thử trên mẫu thực tế.

Vì sao mã DPM trên kim loại thường khó đọc?

Mã DPM trên kim loại có thể có độ tương phản thấp, ánh sáng phản chiếu mạnh, vết khắc không đồng đều hoặc phần tử mã rất nhỏ. Những đặc điểm này khiến việc nhận diện phụ thuộc nhiều vào hệ quang học, ánh sáng và góc đọc.

Mã DPM có bền hơn mã in trên tem không?

DPM có thể phù hợp khi cần mã gắn trực tiếp với chi tiết trong thời gian dài, nhưng không mặc định bền hơn mọi loại tem. Độ bền của cả hai phụ thuộc phương pháp đánh dấu, vật liệu, điều kiện vận hành và tác động môi trường.

Mã khắc DPM trên linh kiện nhựa có đọc được không?

Có thể, nếu ký hiệu được tạo phù hợp với vật liệu và đầu đọc hỗ trợ điều kiện giải mã đó. Cần kiểm tra kích thước mã, độ tương phản, hình dạng bề mặt, ánh sáng và mẫu chi tiết thực tế.

Máy quét đọc được DPM có nghĩa mã đã đạt tiêu chuẩn chất lượng không?

Không. Quét thành công chỉ cho biết thiết bị giải mã được ký hiệu trong điều kiện thử. Đánh giá chất lượng mã theo tiêu chuẩn cần phương pháp đo và thiết bị kiểm chứng chuyên dụng phù hợp.

Tiêu chuẩn nào được dùng để đánh giá chất lượng mã DPM?

ISO/IEC 29158:2025 quy định các điều chỉnh đối với phương pháp đánh giá chất lượng mã đánh dấu trực tiếp, trên cơ sở ISO/IEC 15415. Việc áp dụng và mức chất lượng yêu cầu phải được xác định theo ứng dụng cụ thể.

Cần cung cấp thông tin gì để kiểm tra máy quét có đọc được DPM không?

Nên cung cấp mẫu chi tiết thật, chuẩn mã, kích thước, phương pháp đánh dấu, vật liệu, bề mặt, khoảng cách, góc và ánh sáng khi quét. Nếu có yêu cầu kết nối phần mềm, cần bổ sung thông tin thiết bị nhận dữ liệu.